Hợp đồng là sự thỏa thuận giữa các bên về việc xác lập, thay đổi hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự. Để sự thỏa thuận đó được pháp luật bảo vệ, nó phải thỏa mãn các tiêu chuẩn khắt khe.

1. Các điều kiện để hợp đồng có hiệu lực

Theo Điều 117 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về Điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự:

“1. Giao dịch dân sự có hiệu lực khi có đủ các điều kiện sau đây:

a) Chủ thể có năng lực pháp luật dân sự, năng lực hành vi dân sự phù hợp với giao dịch dân sự được xác lập;

b) Chủ thể tham gia giao dịch dân sự hoàn toàn tự nguyện;

c) Mục đích và nội dung của giao dịch dân sự không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội.

2. Hình thức của giao dịch dân sự là điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự trong trường hợp luật có quy định.”

Do đó, một hợp đồng chỉ được coi là có hiệu lực khi hội đủ 03 nhóm điều kiện sau:

Chủ thể tham gia: Người tham gia giao dịch phải có năng lực hành vi dân sự phù hợp với hợp đồng (ví dụ: người trưởng thành, minh mẫn, không bị mất năng lực hành vi). Nếu là tổ chức, người đại diện phải có thẩm quyền ký kết.
Ý ch: Các bên tham gia phải hoàn toàn tự nguyện, không bị lừa dối, cưỡng ép, đe dọa hoặc nhầm lẫn nghiêm trọng về nội dung hợp đồng.
Nội dung và hình thức:

Nội dung: Mục đích và nội dung của hợp đồng không được vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội.
Hình thức: Theo Điều 119. Hình thức giao dịch dân sự

“1. Giao dịch dân sự được thể hiện bằng lời nói, bằng văn bản hoặc bằng hành vi cụ thể.

Giao dịch dân sự thông qua phương tiện điện tử dưới hình thức thông điệp dữ liệu theo quy định của pháp luật về giao dịch điện tử được coi là giao dịch bằng văn bản.

2. Trường hợp luật quy định giao dịch dân sự phải được thể hiện bằng văn bản có công chứng, chứng thực, đăng ký thì phải tuân theo quy định đó.”

iều kiện hiệu lực và rủi ro pháp lý của hợp đồng dân sự

Công ty Luật Thuận Đức - Tư vấn pháp luật, tham gia tố tụng, đại diện ngoài tố tụng, dịch vụ pháp lý khác. Liên hệ hotline: 0966.846.783

2. Các trường hợp hợp đồng bị vô hiệu

Hợp đồng bị coi là vô hiệu khi vi phạm một trong các điều kiện nêu trên. Có hai loại vô hiệu:

Vô hiệu tuyệt đối: Hợp đồng vi phạm điều cấm của luật hoặc trái đạo đức xã hội. Loại này không thể khắc phục và không có giá trị từ thời điểm giao kết.
Vô hiệu tương đối:

Do giả tạo: Các bên lập hợp đồng để che giấu một giao dịch khác.
Do bị lừa dối, nhầm lẫn, đe dọa: Các bên không thực sự ý chí tự nguyện.
Do người không có thẩm quyền xác lập: Người ký hợp đồng không đủ tư cách pháp lý.
Do không tuân thủ hình thức: Ví dụ, mua bán đất bằng giấy viết tay mà không công chứng theo quy định.

3. Hậu quả pháp lý khi hợp đồng vô hiệu

Khi một hợp đồng bị Tòa án tuyên vô hiệu, các bên sẽ phải chịu những hậu quả pháp lý nghiêm trọng:

Không làm phát sinh quyền và nghĩa vụ: Hợp đồng không có hiệu lực từ thời điểm ký kết, các bên không có quyền đòi hỏi thực hiện các nghĩa vụ đã thỏa thuận.
Khôi phục tình trạng ban đầu: Các bên phải hoàn trả cho nhau những gì đã nhận. Nếu bên nào đã nhận tiền hoặc tài sản thì phải trả lại; nếu tài sản đã hư hỏng hoặc mất mát thì phải bồi thường bằng giá trị tiền.
Xác định lỗi và bồi thường thiệt hại: Bên nào có lỗi gây ra sự vô hiệu của hợp đồng thì phải bồi thường thiệt hại cho bên kia. Ví dụ: Người bán biết rõ đất đang tranh chấp nhưng vẫn lừa người mua ký hợp đồng, khi hợp đồng bị tuyên vô hiệu, người bán phải bồi thường toàn bộ thiệt hại cho người mua.

4. Lưu ý quan trọng để “tự bảo vệ mình”

Để tránh rơi vào tình trạng "tiền mất tật mang" khi ký kết hợp đồng, bạn cần lưu ý:

Kiểm tra tính pháp lý của đối tác: Yêu cầu cung cấp giấy tờ tùy thân (CCCD), giấy đăng ký kinh doanh, chứng minh quyền sở hữu tài sản đối với đối tượng hợp đồng.
Lưu trữ hồ sơ: Luôn giữ bản gốc hợp đồng và các bằng chứng giao dịch (biên nhận chuyển tiền, tin nhắn trao đổi).
Điều khoản giải quyết tranh chấp: Nên ghi rõ trong hợp đồng cơ quan có thẩm quyền giải quyết (Tòa án hoặc Trọng tài) và luật áp dụng để chủ động khi có xung đột xảy ra.
Không ký vào văn bản chưa đọc kỹ: Tuyệt đối không ký vào bất kỳ văn bản nào nếu không hiểu rõ mọi nội dung, đặc biệt là các điều khoản về phạt vi phạm, bồi thường thiệt hại và điều khoản chấm dứt hợp đồng.

Hợp đồng là công cụ pháp lý mạnh mẽ nhất để ràng buộc các bên. Một bản hợp đồng soạn thảo kỹ lưỡng là "tấm khiên" bảo vệ bạn khỏi các rủi ro pháp lý, trong khi một bản hợp đồng lỏng lẻo chính là "quả bom nổ chậm" trong các giao dịch của bạn.

Công ty Luật Thuận Đức – Luôn sẵn lòng hỗ trợ bạn trong mọi vấn đề pháp lý!

-------------------------

Văn phòng làm việc: Số 1, ngõ 43, phố Kim Đồng, phường Tương Mai, thành phố Hà Nội

Hotline: 0966.846.783

Email: congtyluatthuanduc@gmail.com

Website: http://luatthuanduc.vn

Facebook: https://www.facebook.com/profile.php?id=100094722411349