Hotline: 0966.846.783
- Kết nối với chúng tôi
.png)
.png)
Hotline: 0966.846.783
Giải quyết tranh chấp đất đai: Nên lựa chọn UBND hay Tòa án?
Tranh chấp đất đai là một trong những loại tranh chấp phổ biến, phức tạp và kéo dài nhất trong thực tiễn pháp lý tại Việt Nam. Nguyên nhân xuất phát từ nhiều yếu tố như lịch sử quản lý đất đai, giấy tờ không đầy đủ, chuyển nhượng bằng giấy viết tay, thừa kế chưa rõ ràng, thu hồi – bồi thường chưa thỏa đáng…
Việc lựa chọn đúng con đường pháp lý ngay từ đầu có ý nghĩa rất quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến thời gian, chi phí và khả năng bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên.
Theo quy định tại khoản 47 Điều 3 Luật đất đai 2024: Tranh chấp đất đai là tranh chấp về quyền, nghĩa vụ của người sử dụng đất giữa hai hoặc nhiều bên trong quan hệ đất đai.
Như vậy, tranh chấp đất đai bao gồm:
Tranh chấp về quyền sử dụng đất (ai là người có quyền sử dụng hợp pháp);
Tranh chấp về ranh giới, diện tích đất;
Tranh chấp phát sinh từ chuyển nhượng, thừa kế, tặng cho, thế chấp quyền sử dụng đất;
Tranh chấp liên quan đến quyết định hành chính về đất đai.
Mỗi loại tranh chấp sẽ có cách thức và cơ quan giải quyết khác nhau, không phải trường hợp nào cũng giống nhau.
Ủy ban nhân dân các cấp là cơ quan quản lý nhà nước về đất đai, do đó pháp luật giao cho UBND thẩm quyền giải quyết một số loại tranh chấp đất đai nhất định.
Theo quy định của Luật Đất đai 2024, Ủy ban nhân dân tham gia giải quyết tranh chấp đất đai chủ yếu thông qua hai hình thức: hòa giải tranh chấp đất đai và giải quyết tranh chấp bằng quyết định hành chính trong những trường hợp cụ thể.
3.1. Hòa giải tranh chấp đất đai tại Ủy ban nhân dân cấp xã
Hòa giải tại Ủy ban nhân dân cấp xã là thủ tục bắt buộc trước khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai theo quy định tại Điều 236 Luật Đất đai 2024.
Theo khoản 2 Điều 235 Luật Đất đai 2024, việc hòa giải tranh chấp đất đai tại Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất tranh chấp được thực hiện theo trình tự sau:
a) Sau khi nhận được đơn yêu cầu hòa giải tranh chấp đất đai, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm thành lập Hội đồng hòa giải tranh chấp đất đai để thực hiện hòa giải tranh chấp đất đai;
b) Thành phần Hội đồng hòa giải tranh chấp đất đai bao gồm: Chủ tịch hoặc Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã là Chủ tịch Hội đồng, đại diện Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã, công chức làm công tác địa chính, người sinh sống lâu năm biết rõ về nguồn gốc và quá trình sử dụng đối với thửa đất tranh chấp (nếu có). Tùy từng trường hợp cụ thể, có thể mời đại diện tổ chức, cá nhân khác tham gia Hội đồng hòa giải tranh chấp đất đai;
c) Việc hòa giải tranh chấp đất đai tại Ủy ban nhân dân cấp xã được thực hiện trong thời hạn không quá 30 ngày kể từ ngày nhận được đơn yêu cầu hòa giải tranh chấp đất đai;
d) Việc hòa giải phải được lập thành biên bản có chữ ký của các bên tham gia hòa giải và có xác nhận hòa giải thành hoặc hòa giải không thành của Ủy ban nhân dân cấp xã. Biên bản hòa giải được gửi đến các bên tranh chấp, lưu tại Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất tranh chấp;
đ) Trường hợp hòa giải không thành mà một hoặc các bên tranh chấp không ký vào biên bản thì Chủ tịch Hội đồng, các thành viên tham gia hòa giải phải ký vào biên bản, đóng dấu của Ủy ban nhân dân cấp xã và gửi cho các bên tranh chấp.
3.2. Giải quyết tranh chấp bằng quyết định hành chính
Bên cạnh vai trò hòa giải, Ủy ban nhân dân còn có thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai bằng quyết định hành chính trong những trường hợp cụ thể được pháp luật quy định.
Theo Điều 236 Luật Đất đai 2024, thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai được xác định như sau:
1. Tranh chấp đất đai mà các bên tranh chấp hoặc một trong các bên tranh chấp có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở, Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở, Giấy chứng nhận quyền sở hữu công trình xây dựng, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất hoặc có một trong các loại giấy tờ quy định tại Điều 137 của Luật này và tranh chấp về tài sản gắn liền với đất thì do Tòa án giải quyết.
2. Tranh chấp đất đai mà các bên tranh chấp không có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở, Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở, Giấy chứng nhận quyền sở hữu công trình xây dựng, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất hoặc không có một trong các loại giấy tờ quy định tại Điều 137 của Luật này thì các bên tranh chấp được lựa chọn một trong hai hình thức giải quyết tranh chấp đất đai theo quy định sau đây:
a) Nộp đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp tại Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền theo quy định tại khoản 3 Điều này;
b) Khởi kiện tại Tòa án có thẩm quyền theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự.
…..”
4.1. Vai trò của Tòa án trong giải quyết tranh chấp đất đai
Tòa án là cơ quan thực hiện quyền tư pháp, có thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai theo trình tự, thủ tục tố tụng. Khác với Ủy ban nhân dân, Tòa án giải quyết tranh chấp đất đai trên cơ sở:
Chứng cứ do các bên cung cấp và được thu thập hợp pháp;
Quy định của pháp luật về đất đai, dân sự, tố tụng;
Nguyên tắc độc lập xét xử và chỉ tuân theo pháp luật.
Phán quyết của Tòa án có giá trị pháp lý cao, bảo đảm tính khách quan và khả năng thi hành.
4.2. Các loại tranh chấp đất đai thuộc thẩm quyền của Tòa án
Tòa án thường giải quyết các tranh chấp đất đai như:
Tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp quyền sử dụng đất;
Tranh chấp thừa kế quyền sử dụng đất;
Tranh chấp ranh giới, lối đi;
Tranh chấp quyền sử dụng đất mà các bên có giấy tờ pháp lý;-
Khởi kiện quyết định hành chính, hành vi hành chính về đất đai.
Việc lựa chọn cơ quan giải quyết tranh chấp đất đai phụ thuộc vào tính chất của tranh chấp và tình trạng pháp lý của thửa đất. Trong nhiều trường hợp, đặc biệt là các tranh chấp phức tạp, kéo dài và không thể tự thỏa thuận, Tòa án được xem là con đường pháp lý triệt để và hiệu quả hơn để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên.
Công ty Luật Thuận Đức – Luôn sẵn lòng hỗ trợ bạn trong mọi vấn đề pháp lý!
-------------------------
Văn phòng làm việc: Số 1, ngõ 43, phố Kim Đồng, phường Tương Mai, thành phố Hà Nội
Hotline: 0966.846.783
Email: congtyluatthuanduc@gmail.com
Website: http://luatthuanduc.vn
Facebook: https://www.facebook.com/profile.php?id=100094722411349
