Trong quá trình giải quyết một vụ án hình sự, không phải mọi vụ án sau khi khởi tố đều sẽ được đưa ra xét xử. Trên thực tế, có những trường hợp cơ quan điều tra ra quyết định đình chỉ điều tra vụ án hoặc đình chỉ điều tra đối với bị can khi xuất hiện các căn cứ theo quy định của pháp luật.

Vậy khi nào vụ án hình sự bị đình chỉ điều tra? Việc đình chỉ điều tra có đồng nghĩa với việc người bị tố giác hoặc bị can được xác định là vô tội hay không?

1. Đình chỉ điều tra là gì?

Đình chỉ điều tra là việc cơ quan có thẩm quyền quyết định chấm dứt hoạt động điều tra đối với vụ án hoặc đối với bị can khi có căn cứ theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự.

Sau khi có quyết định đình chỉ điều tra, vụ án hoặc việc điều tra đối với bị can sẽ không tiếp tục được tiến hành, trừ trường hợp pháp luật cho phép phục hồi điều tra.

Công ty Luật Thuận Đức - Tư vấn pháp luật, tham gia tố tụng, đại diện ngoài tố tụng, dịch vụ pháp lý khác. Liên hệ hotline: 0966.846.783

2. Khi nào vụ án hình sự bị đình chỉ điều tra?

Theo Điều 230 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, Cơ quan điều tra ra quyết định đình chỉ điều tra khi thuộc một trong các trường hợp sau:

Thứ nhất, vụ án thuộc một trong các căn cứ mà pháp luật quy định không được hoặc không cần tiếp tục truy cứu trách nhiệm hình sự.

Đây là trường hợp được dẫn chiếu đến nhiều quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự và Bộ luật Hình sự, bao gồm:

Người đã yêu cầu khởi tố rút yêu cầu khởi tố đối với những vụ án chỉ được khởi tố theo yêu cầu của bị hại;
không có căn cứ khởi tố vụ án hình sự ( Không có sự việc phạm tội; Hành vi không cấu thành tội phạm; Người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội chưa đến tuổi chịu trách nhiệm hình sự; Người mà hành vi phạm tội của họ đã có bản án hoặc quyết định đình chỉ vụ án có hiệu lực pháp luật; Đã hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự; Tội phạm đã được đại xá; Người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội đã chết, trừ trường hợp cần tái thẩm đối với người khác;
Người phạm tội được miễn trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự hoặc thuộc trường hợp miễn trách nhiệm hình sự đối với người dưới 18 tuổi theo quy định của pháp luật.

Thứ hai, đã hết thời hạn điều tra nhưng không chứng minh được bị can đã thực hiện tội phạm.

Đây là trường hợp trong quá trình điều tra, mặc dù Cơ quan điều tra đã tiến hành các hoạt động điều tra theo quy định nhưng vẫn không thu thập được đủ chứng cứ để chứng minh bị can là người thực hiện hành vi phạm tội. Khi thời hạn điều tra đã hết mà không có căn cứ buộc tội thì Cơ quan điều tra phải ra quyết định đình chỉ điều tra.

Cần lưu ý, quyết định đình chỉ điều tra phải ghi rõ lý do, căn cứ pháp luật, việc hủy bỏ các biện pháp ngăn chặn hoặc biện pháp cưỡng chế (nếu có), việc xử lý vật chứng, tài liệu đã tạm giữ và các vấn đề khác có liên quan. Trường hợp vụ án có nhiều bị can thì Cơ quan điều tra có thể đình chỉ điều tra đối với từng bị can nếu căn cứ đình chỉ chỉ áp dụng đối với người đó.

3. Phân biệt đình chỉ điều tra và tạm đình chỉ điều tra

Nhiều người thường nhầm lẫn giữa hai quyết định tố tụng này, tuy nhiên bản chất hoàn toàn khác nhau.

Đình chỉ điều tra là việc chấm dứt hoạt động điều tra vì đã có căn cứ pháp luật để không tiếp tục giải quyết vụ án hoặc đối với bị can.

Trong khi đó, tạm đình chỉ điều tra chỉ là việc tạm ngừng hoạt động điều tra khi xuất hiện những trở ngại làm cho việc điều tra chưa thể tiếp tục. Theo Điều 229 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, Cơ quan điều tra có thể ra quyết định tạm đình chỉ điều tra trong các trường hợp:

Chưa xác định được bị can hoặc không biết bị can đang ở đâu khi đã hết thời hạn điều tra (trường hợp không biết bị can ở đâu thì phải ra quyết định truy nã trước khi tạm đình chỉ).
Có kết luận giám định xác định bị can bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh hiểm nghèo.
Đã hết thời hạn điều tra nhưng việc giám định, định giá tài sản hoặc tương trợ tư pháp với nước ngoài vẫn chưa có kết quả.

Khi lý do tạm đình chỉ không còn, Cơ quan điều tra có thể ra quyết định phục hồi điều tra để tiếp tục giải quyết vụ án theo quy định của pháp luật. Ngược lại, đối với đình chỉ điều tra, việc điều tra chỉ được tiếp tục nếu có căn cứ để phục hồi điều tra theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự.

Công ty Luật Thuận Đức – Luôn sẵn lòng hỗ trợ bạn trong mọi vấn đề pháp lý!

-------------------------

Văn phòng làm việc: Số 1, ngõ 43, phố Kim Đồng, phường Tương Mai, thành phố Hà Nội

Hotline: 0966.846.783

Email: congtyluatthuanduc@gmail.com

Website: http://luatthuanduc.vn

Facebook: https://www.facebook.com/profile.php?id=100094722411349