Chữ ký số không đương nhiên thay thế chữ ký tay trong mọi giao dịch. Theo quy định của pháp luật hiện hành, chữ ký số có giá trị pháp lý tương đương chữ ký tay nếu đáp ứng các điều kiện theo Luật Giao dịch điện tử 2023. Tuy nhiên, đối với một số giao dịch mà pháp luật chuyên ngành yêu cầu phải lập bằng văn bản giấy, công chứng, chứng thực hoặc thực hiện theo hình thức đặc biệt thì chữ ký số không thể thay thế hoàn toàn chữ ký tay.

1. Chữ ký số là gì?

Theo khoản 12 Điều 3 Luật Giao dịch điện tử 2023:

“Chữ ký số là chữ ký điện tử sử dụng thuật toán khóa không đối xứng, gồm khóa bí mật và khóa công khai, trong đó khóa bí mật được dùng để ký số và khóa công khai được dùng để kiểm tra chữ ký số. Chữ ký số bảo đảm tính xác thực, tính toàn vẹn và tính chống chối bỏ nhưng không bảo đảm tính bí mật của thông điệp dữ liệu.”

Như vậy, chữ ký số là một loại chữ ký điện tử được tạo bằng công nghệ mã hóa nhằm xác nhận người ký và bảo đảm tính toàn vẹn của dữ liệu điện tử. Chữ ký điện tử bao gồm:

Chữ ký điện tử chuyên dùng là chữ ký điện tử do cơ quan, tổ chức tạo lập, sử dụng riêng cho hoạt động của cơ quan, tổ chức đó phù hợp với chức năng, nhiệm vụ;
Chữ ký số công cộng là chữ ký số được sử dụng trong hoạt động công cộng và được bảo đảm bởi chứng thư chữ ký số công cộng;
Chữ ký số chuyên dùng công vụ là chữ ký số được sử dụng trong hoạt động công vụ và được bảo đảm bởi chứng thư chữ ký số chuyên dùng công vụ.

2. Giá trị pháp lý của chữ ký điện tử

Điều 23 Luật Giao dịch điện tử 2023 quy định về giá trị pháp lý của chữ ký điện tử, như sau:

"1. Chữ ký điện tử không bị phủ nhận giá trị pháp lý chỉ vì được thể hiện dưới dạng chữ ký điện tử.

2. Chữ ký điện tử chuyên dùng bảo đảm an toàn hoặc chữ ký số có giá trị pháp lý tương đương chữ ký của cá nhân đó trong văn bản giấy.

3. Trường hợp pháp luật quy định văn bản phải được cơ quan, tổ chức xác nhận thì yêu cầu đó được xem là đáp ứng đối với một thông điệp dữ liệu nếu thông điệp dữ liệu đó được ký bằng chữ ký điện tử chuyên dùng bảo đảm an toàn hoặc chữ ký số của cơ quan, tổ chức đó."

Đối với chữ ký số, nếu đáp ứng các điều kiện trên thì có giá trị pháp lý tương đương chữ ký tay.

Công ty Luật Thuận Đức - Tư vấn pháp luật, tham gia tố tụng, đại diện ngoài tố tụng, dịch vụ pháp lý khác. Liên hệ hotline: 0966.846.783

3. Có phải mọi giao dịch đều được ký bằng chữ ký số?

Mặc dù Luật Giao dịch điện tử 2023 mở rộng phạm vi áp dụng của giao dịch điện tử, nhưng không phải mọi giao dịch đều có thể thay thế chữ ký tay bằng chữ ký số.

Theo Điều 4 Luật Giao dịch điện tử 2023, việc thực hiện giao dịch điện tử phải tuân thủ pháp luật chuyên ngành. Điều này có nghĩa là nếu luật chuyên ngành quy định:

phải lập thành văn bản giấy;
phải công chứng, chứng thực;
phải có sự chứng kiến của cơ quan/người có thẩm quyền;
phải thực hiện theo hình thức riêng,

thì các quy định đó vẫn phải được tuân thủ.

Ví dụ:

Một số giao dịch về đất đai theo Luật Đất đai và Luật Công chứng vẫn yêu cầu công chứng hoặc chứng thực theo quy định.
Một số giao dịch về hộ tịch, hôn nhân và gia đình, thừa kế hoặc các thủ tục hành chính chuyên ngành vẫn phải tuân thủ hình thức do pháp luật chuyên ngành quy định.

4. Giá trị chứng cứ của văn bản có chữ ký số

Theo Điều 8 Luật Giao dịch điện tử 2023, thông điệp dữ liệu không bị phủ nhận giá trị làm chứng cứ chỉ vì được thể hiện dưới dạng điện tử.

Điều này có nghĩa:

Hợp đồng điện tử có chữ ký số hợp lệ;
Hóa đơn điện tử;
Chứng từ điện tử;
Hồ sơ điện tử được ký số hợp pháp,

đều có thể được sử dụng làm chứng cứ trong quá trình giải quyết tranh chấp theo quy định của pháp luật.

5. Trường hợp nào chữ ký số không có giá trị?

Chữ ký số có thể không được công nhận giá trị pháp lý nếu:

Chữ ký được tạo bởi người không có thẩm quyền ký.
Chứng thư số đã hết hiệu lực, bị thu hồi hoặc bị tạm dừng.
Dữ liệu điện tử bị sửa đổi sau khi ký.
Không đáp ứng điều kiện về xác thực, tính toàn vẹn hoặc độ tin cậy theo Điều 23 Luật Giao dịch điện tử 2023.
Giao dịch thuộc trường hợp pháp luật chuyên ngành yêu cầu hình thức khác mà không được đáp ứng.

Công ty Luật Thuận Đức – Luôn sẵn lòng hỗ trợ bạn trong mọi vấn đề pháp lý!

-------------------------

Văn phòng làm việc: Số 1, ngõ 43, phố Kim Đồng, phường Tương Mai, thành phố Hà Nội

Hotline: 0966.846.783

Email: congtyluatthuanduc@gmail.com

Website: http://luatthuanduc.vn

Facebook: https://www.facebook.com/profile.php?id=100094722411349