Sau một số vụ cháy nhà ở nhiều tầng, nhiều căn hộ gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng trong thời gian qua, các quy định về phòng cháy, chữa cháy (PCCC) đối với loại hình nhà ở này đã được siết chặt hơn.

Mặc dù pháp luật hiện hành không sử dụng thuật ngữ “chung cư mini”, nhưng trên thực tế đây thường là nhà ở nhiều tầng, nhiều căn hộ của cá nhân được xây dựng để ở kết hợp cho thuê hoặc bán.

Vậy, theo quy định của pháp luật hiện hành, đặc biệt là Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ năm 2024, chung cư mini phải đáp ứng những điều kiện PCCC nào?

1. Chung cư mini phải bảo đảm điều kiện an toàn về phòng cháy

Theo khoản 1 Điều 20 Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ 2024, nhà ở và công trình phải bảo đảm các điều kiện an toàn về phòng cháy phù hợp với tính chất sử dụng, quy mô và mức độ nguy hiểm cháy, nổ:

Lắp đặt, sử dụng thiết bị điện bảo đảm điều kiện an toàn về phòng cháy quy định. Việc lắp đặt, sử dụng dây dẫn điện, thiết bị điện trong nhà phải bảo đảm yêu cầu về an toàn điện theo quy định của pháp luật; thường xuyên kiểm tra, kịp thời sửa chữa, thay thế dây dẫn điện, thiết bị điện không bảo đảm an toàn về phòng cháy;
Bố trí bếp đun nấu, nơi thờ cúng, đốt vàng mã bảo đảm an toàn; không để vật, chất dễ cháy, nổ gần nguồn lửa, nguồn nhiệt.

Đối với nhà ở nhiều tầng, nhiều căn hộ, chủ sở hữu phải thực hiện các giải pháp bảo đảm an toàn về cháy ngay từ khâu thiết kế, thi công và trong suốt quá trình sử dụng công trình. Việc không bảo đảm điều kiện an toàn PCCC có thể dẫn đến việc bị đình chỉ hoạt động hoặc xử lý vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật.

2. Phải bảo đảm lối thoát nạn và giải pháp thoát nạn khi xảy ra cháy

Một trong những yêu cầu quan trọng nhất đối với chung cư mini là phải có giải pháp thoát nạn an toàn. Theo quy định về nội dung thẩm định thiết kế PCCC tại Điều 16 Luật PCCC 2024, công trình phải bảo đảm:

Khoảng cách phòng cháy, chữa cháy;
Đường bộ, bãi đỗ, khoảng trống phục vụ hoạt động phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ;
Giải pháp thoát nạn;
Dự kiến bậc chịu lửa, giải pháp ngăn cháy, chống cháy lan;
Giải pháp chống khói;
Hệ thống điện phục vụ phòng cháy và chữa cháy;
Phương tiện, hệ thống phòng cháy và chữa cháy.

Trên thực tế, lối thoát nạn phải luôn thông thoáng, không được quây kín bằng “chuồng cọp”, khóa trái hoặc lấn chiếm hành lang, cầu thang. Đối với nhiều công trình, cơ quan chức năng yêu cầu phải bố trí lối thoát nạn thứ hai để bảo đảm khả năng thoát hiểm khi xảy ra sự cố cháy.

Chung cư mini phải đáp ứng điều kiện PCCC gì?

Công ty Luật Thuận Đức - Tư vấn pháp luật, tham gia tố tụng, đại diện ngoài tố tụng, dịch vụ pháp lý khác. Liên hệ hotline: 0966.846.783

3. Phải trang bị đầy đủ phương tiện phòng cháy, chữa cháy

Theo Điều 42 và Điều 43 Luật PCCC 2024, cơ quan, tổ chức, hộ gia đình và cá nhân có trách nhiệm trang bị, quản lý, sử dụng, bảo quản và bảo dưỡng phương tiện PCCC đã được trang bị để sẵn sàng chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.

Đối với chung cư mini, các phương tiện thường phải được trang bị bao gồm:

Bình chữa cháy xách tay;
Hệ thống báo cháy tự động;
Đèn chiếu sáng sự cố;
Biển chỉ dẫn thoát nạn;
Thiết bị truyền tin báo cháy;
Hệ thống cấp nước chữa cháy (nếu thuộc trường hợp phải lắp đặt theo quy chuẩn).

Các phương tiện này phải được kiểm tra, bảo dưỡng định kỳ để bảo đảm khả năng hoạt động khi có sự cố xảy ra.

4. Phải bảo đảm an toàn trong sử dụng điện, nguồn lửa và nguồn nhiệt

Điều 23 Luật PCCC 2024 quy định cơ sở thuộc diện quản lý về PCCC phải bảo đảm an toàn trong sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt, thiết bị điện và các thiết bị sinh lửa, sinh nhiệt.

Đây là quy định đặc biệt quan trọng đối với chung cư mini, bởi nhiều vụ cháy nghiêm trọng xuất phát từ:

Chập điện;
Quá tải hệ thống điện;
Sạc xe điện không bảo đảm an toàn;
Đấu nối điện tự phát.

Do đó, hệ thống điện của công trình phải được thiết kế, lắp đặt theo tiêu chuẩn kỹ thuật; thường xuyên kiểm tra và bảo trì nhằm hạn chế nguy cơ cháy, nổ.

5. Phải bảo đảm giải pháp ngăn cháy lan giữa các tầng và căn hộ

Theo quy định về nội dung thiết kế PCCC và quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn cháy đối với nhà và công trình, chung cư mini phải có giải pháp ngăn cháy lan giữa các khu vực chức năng, giữa các tầng và các căn hộ.

Các giải pháp ngăn cháy lan bao gồm:

Sử dụng vật liệu chống cháy hoặc khó cháy;
Bố trí tường, sàn ngăn cháy;
Bảo đảm giới hạn chịu lửa của kết cấu công trình;
Bố trí giếng thang, hộp kỹ thuật đúng quy chuẩn.

Những yêu cầu này được hướng dẫn chi tiết tại QCVN 06:2022/BXD.

6. Công trình thuộc diện quản lý phải được thẩm định thiết kế PCCC

Điều 16 Luật PCCC 2024 quy định việc thẩm định thiết kế về PCCC đối với công trình thuộc diện quản lý. Nội dung thẩm định bao gồm:

Giải pháp thoát nạn;
Giải pháp ngăn cháy lan;
Hệ thống báo cháy, chữa cháy;
Đường giao thông phục vụ chữa cháy;
Hệ thống cấp điện phục vụ PCCC;
Các điều kiện bảo đảm chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.

Việc đưa công trình vào sử dụng khi chưa đáp ứng điều kiện PCCC có thể bị xử lý theo quy định pháp luật.

7. Chủ sở hữu có trách nhiệm duy trì điều kiện PCCC trong suốt quá trình sử dụng

Luật PCCC 2024 không chỉ yêu cầu đáp ứng điều kiện an toàn khi xây dựng mà còn yêu cầu chủ sở hữu, người quản lý công trình phải duy trì các điều kiện đó trong suốt quá trình sử dụng. Việc kiểm tra PCCC được thực hiện định kỳ hoặc đột xuất đối với nhà ở và công trình theo Điều 11 của Luật.

Cư dân sinh sống trong chung cư mini cũng có trách nhiệm:

Không lấn chiếm lối thoát hiểm;
Không tự ý cơi nới làm thay đổi kết cấu công trình;
Không để xe hoặc sạc xe điện tại vị trí không bảo đảm an toàn;
Tham gia tập huấn kỹ năng thoát nạn và chữa cháy cơ bản.

Theo Luật PCCC 2024, chung cư mini phải đáp ứng đồng bộ nhiều điều kiện về an toàn cháy như: có giải pháp thoát nạn, ngăn cháy lan, trang bị phương tiện chữa cháy, bảo đảm an toàn điện và thực hiện thẩm định thiết kế theo quy định. Đây không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn là yếu tố quyết định để bảo vệ tính mạng và tài sản của người dân.

Căn cứ pháp lý