Trợ giúp pháp lý là chính sách nhân văn của Nhà nước nhằm bảo đảm quyền tiếp cận công lý cho những người yếu thế, người có hoàn cảnh khó khăn hoặc thuộc nhóm dễ bị tổn thương trong xã hội. Thông qua hoạt động trợ giúp pháp lý, người dân được cung cấp dịch vụ pháp lý miễn phí như tư vấn pháp luật, tham gia tố tụng và đại diện ngoài tố tụng mà không phải trả bất kỳ khoản chi phí nào.

1. Trợ giúp pháp lý là gì?

Điều 2 Luật Trợ giúp pháp lý 2017 quy định:

“Trợ giúp pháp lý là việc cung cấp dịch vụ pháp lý miễn phí cho người được trợ giúp pháp lý trong vụ việc trợ giúp pháp lý theo quy định của Luật này, góp phần bảo đảm quyền con người, quyền công dân trong tiếp cận công lý và bình đẳng trước pháp luật.”

Như vậy, người thuộc diện được trợ giúp pháp lý sẽ được hỗ trợ pháp lý hoàn toàn miễn phí và không phải trả thù lao hay bất kỳ lợi ích vật chất nào cho người thực hiện trợ giúp pháp lý.

Những đối tượng được trợ giúp pháp lý miễn phí

Công ty Luật Thuận Đức - Tư vấn pháp luật, tham gia tố tụng, đại diện ngoài tố tụng, dịch vụ pháp lý khác. Liên hệ hotline: 0966.846.783

2. Những đối tượng được trợ giúp pháp lý miễn phí

Điều 7 Luật Trợ giúp pháp lý 2017 quy định người được trợ giúp pháp lý bao gồm các nhóm đối tượng sau:

(1) Người có công với cách mạng

Đây là nhóm đối tượng được hưởng chính sách ưu đãi của Nhà nước theo pháp luật về ưu đãi người có công với cách mạng.

Ngoài ra, theo quy định mới, một số thân nhân của người có công như cha, mẹ, vợ, chồng, con của liệt sĩ và người có công nuôi dưỡng liệt sĩ cũng thuộc diện được trợ giúp pháp lý trong trường hợp luật có quy định.

(2) Người thuộc hộ nghèo

Người thuộc hộ nghèo theo chuẩn nghèo do cơ quan có thẩm quyền xác định được hưởng chính sách trợ giúp pháp lý miễn phí.

(3) Trẻ em

Theo pháp luật Việt Nam, trẻ em là người dưới 16 tuổi. Khi có yêu cầu trợ giúp pháp lý liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của mình, trẻ em thuộc diện được trợ giúp pháp lý miễn phí.

(4) Người dân tộc thiểu số cư trú tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn

Nhằm bảo đảm bình đẳng trong tiếp cận công lý, pháp luật quy định người dân tộc thiểu số đang cư trú tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn được hưởng trợ giúp pháp lý miễn phí.

Bên cạnh đó, người dân tộc thiểu số rất ít người cũng thuộc diện được trợ giúp pháp lý theo quy định mới của pháp luật.

(5) Người bị buộc tội từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi

Người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi là người bị tố giác, người bị kiến nghị khởi tố, người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp, người bị buộc tội, bị hại, người làm chứng, người chấp hành biện pháp xử lý chuyển hướng, phạm nhân

(6) Người bị buộc tội thuộc hộ cận nghèo

Đối với người bị buộc tội là thành viên hộ cận nghèo, Nhà nước cũng bảo đảm quyền được trợ giúp pháp lý nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của họ trong quá trình tố tụng hình sự.

(7) Người có khó khăn về tài chính thuộc nhóm yếu thế

Theo quy định hiện hành, một số nhóm đối tượng nếu có khó khăn về tài chính sẽ được trợ giúp pháp lý, bao gồm:

Người nhiễm chất độc da cam;
Người cao tuổi;
Người khuyết tật;
Người nhiễm HIV;
Nạn nhân trong vụ việc bạo lực gia đình;
Nạn nhân của hành vi mua bán người.

3. Người được trợ giúp pháp lý được hỗ trợ những gì?

Theo Điều 27 Luật Trợ giúp pháp lý 2017, trợ giúp pháp lý được thực hiện dưới ba hình thức:

Tham gia tố tụng: Bào chữa hoặc bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp trước cơ quan tiến hành tố tụng;
Tư vấn pháp luật: Giải đáp, hướng dẫn áp dụng pháp luật;
Đại diện ngoài tố tụng: Thay mặt người được trợ giúp pháp lý làm việc với cơ quan, tổ chức có thẩm quyền.

Đáng chú ý, khoản 1 Điều 27 Luật Trợ giúp pháp lý 2017 quy định:

“Trợ giúp pháp lý được thực hiện trong các lĩnh vực pháp luật, trừ lĩnh vực kinh doanh, thương mại.”